Stok Fotoğrafçılığı Nedir?

Microstok fotoğrafçılığı da denilen bir alan. Hani dergilerde, sitelerde, reklam afişlerinde gördüğümüz yazıyı destekleyici temsili fotoğraflar. Mesela call center’ı temsil eden, kulağında kulaklık müşteriyle görüşen bir kadın fotoğrafı… Yada hastanenin duvarında sessiz olun anlamında parmağı dudağındaki hemşire fotoğrafı…

Stok fotoğrafçılığında sistem şöyle işliyor: Sen, ben, yada fotoğrafçılıkla ilgilenen herhangi biri (profesyonel fotoğrafçı olmak zorunda değil) kaliteli olduğunu düşündüğü ve bir konsepti yansıtan fotoğraflar çekiyor, stock acentasının (yada acentalarının) sitesine yüklüyor; fotoğraflar acenta tarafından değerlendiriliyor, eğer uygun görülürse onaylanıp satışa sunuluyor; ve dünyanın herhangi bir yerinden herhangi biri tarafından düşük bir ücret karşılığında satın alınabiliyor. Elinizde paraya dönüşmesini istediğiniz güzel fotoğraflarınız varsa harika bir alan. Zira bunu full-time iş olarak yapan pek çok insan var. Yalnız, bu işin güzellikleri olduğu gibi, zorlukları da çok fazla. Hepsine değineceğim ama öncelikle belli başlı stock acentalarından bazılarının linklerini vermek istiyorum:

iStock

Shutterstock

Dreamstime

Gettyimages

Fotolia

Bu alanda en merak edilen şeylerden biri, fotoğrafları sattığın zaman tüm haklarını veriyor musun? Bunun cevabı hayır. Stok dünyasında her fotoğraf satıldığında sadece kullanım hakkını vermiş oluyorsunuz, fotoğrafların asıl hakları sizde kalıyor. Tek bir fotoğraf 1 kere de satılabilir, 10.000+ kere de. 10.000+ kere satılabilecek bir fotoğraf çekerseniz ne mutlu. Keşke bunun kesin bir formülü olsa ama maalesef yok. Belli başlı teknik kurallar çerçevesinde; bir duygu, düşünce yada temayı ifade eden fotoğraflar çekiyorsunuz ve anahtar kelimeleri girip siteye yüklüyorsunuz. Sonra iş satılmasını beklemekte. Dediğim gibi, satılabilir de satılmayabilir de.. Dünyanın bir yerinde girdiğiniz anahtar kelimelerle arama yapan birinin diğer binlerce benzer fotoğraf arasından sizinkini beğenip alma ihtimali yüzde kaç? Aslında böyle düşününce düşük ama hemen moral bozmaya gerek yok. Şansınızı yükseltmek ve stok dünyasında yer bulmak için yapılabilecek belli başlı şeyleri şöyle sıralayabiliriz:

  1. Teknik Kalite: Yüksek çözünürlüklü, büyük ebatlarda fotoğraflar çekmek şart. Zaten ‘noise’ u yüksek, kompozisyonu kötü, kötü ışıklandırılmış, üzerinde aşırı oynama yapılmış fotoğrafların onay heyetinden geçmesi zor. Vakit kaybını ve red almayı en aza indirmek için bir fotoğrafın teknik hatasıyla ilgili şüpheniz varsa içgüdülerinize güvenip boşuna yüklememenizi tavsiye ederim. Gerçekten güvendiğiniz, renkleri canlı, net, zoom yaptığınızda kusurları minimum görünen fotoğraflarınıza odaklanın.
  2. Konu, Tema: Orjinal fotoğraflar çekmek güzel ama genel fotoğrafların daha çok sattığı bir gerçek. File binmiş bir palyaçonun çölde elinde çay bardağıyla çekilmiş bir fotoğrafının kalitesi ne kadar yüksek olursa olsun satılma ihtimali çok düşük değil mi? :) Komik bir örnek oldu biliyorum ama siz ne demek istediğimi anladınız, biliyorum! Mesela gülen, oynayan, yada annesiyle iletişim kuran bir çocuğun fotoğrafı daha geniş bir kitleye hitap eder. Dolayısıyla satılma ihtimali de daha yüksektir. Bir de fotoğraflarınız bir konsepti ifade etmeli. Örneğin çok güzel bir kadın fotoğrafı yalnız başına yeterli olmayabilir. Kadının birşeyler yaptığı fotoğraflar olmalı. Yemek pişirirken, koşarken, yüzerken, uyurken, vs. Yani fotoğrafın bir konusu olmalı, bir amaca hitap etmeli.
  3. Anahtar Kelimeler: Çok güzel bir fotoğrafınız var ama doğru anahtar kelimeleri girmezseniz, insanların fotoğrafınızı bulması çok zor, nerdeyse imkansız. Stok sitelerinde ucu bucağı olmayan miktarda fotoğraf satılıyor. Ve bazen bazıları gerçekten çok spesifik özelliklere sahip fotoğraflar arıyor. O yüzden fotoğrafla ilgili aklınıza gelen her türlü anahtar kelimeyi girmeniz çok önemli. Anahtar kelimeler İngilizce olmalı.
  4. Model ve Mülk İzinleri: Bu konu da çok önemli. Fotoğrafınızda kişi yada kişiler varsa kesinlikle yazılı izinlerini almak zorundasınız. Fotoğraftaki asıl modelin yanı sıra, arka planda yüzü belirgin kişiler varsa onların da izni olmak zorunda. Bu durum fotoğrafta belirgin ve tanınır bir şekilde görünen mülkler için de geçerli. Birinin evinin önünde fotoğraf çektiyseniz, izin almalısınız. İçinde kişilerin yada özel mülklerin olduğu fotoğrafları yüklerken izin belgelerini de (acentanın kendisinin sağladığı izin belgesini doldurtup imzalatabilirsiniz yada genel bir izin belgesi kullanabilirsiniz) yüklemelisiniz.
  5. Görünür Marka yada Logoların Olduğu Fotoğraflardan Kaçınmak: Modelinizin üzerindeki tişörtte küçücük harflerle yazılmış marka varsa onları photoshopla silmelisiniz. Ve fotoğraflarınızda dizaynına bakınca hangi marka olduğu çok belirgin araba, telefon, elektronik cihaz, vs. kullanmamalısınız.

istock

Dikkate alınacak ne kadar çok şey var değil mi? Stok fotoğrafçılığı başta kolay gibi görünse de aslında çok meşakkatli. Ama yine de bütün kurallara uyan fotoğraflar çekmek imkansız değil tabi ki de… Sadece başta biraz alışma süreci gerekiyor. Fotoğrafları yüklüyorsunuz, bazıları kabul ediliyor, bazıları reddediliyor. Önemli olan reddedilenlerin neden reddedildiğini iyi kavramak ve bir dahakine aynı hatayı yapmamak.

Peki bu alanda gerçekten para kazanmak mümkün mü? Bu sorunun cevabı hem evet hem de hayır. Doğru fotoğrafları çektiğinize inanıyorsanız denemeye değer. Ama hemen düzenli gelir elde etmeyi beklemek yersiz. Çok fazla zaman ve sistemli bir çalışma gerektiriyor. Başta zamanınızı boşa harcadığınızı düşünebilirsiniz. Ama yüklediğiniz fotoğraf sayısı arttıkça hesabınızda biriken para da artacaktır. Sabırlı olmakta fayda var.

Mesela ben yaklaşık 1 yıldır vakit buldukça istock’a yüklüyorum. Portfolyomu buradan görebilirsiniz. Çoğu arşivimdeki fotoğraflardandı. Bulup çıkardım, zamanla yavaş yavaş yükledim. An itibariyle sitede 214 fotoğrafım var. Şu ana kadar 65 adet satış oldu. Bir kere satılan fotoğraf da var, 30 kere satılan fotoğraf da var. En çok da hiç satılmayan fotoğraf var. Fikir olması açısından detaya gireceğim. Bu 65 download ne kadar para getirdi? Yaklaşık $250. Bu ücret, o fotoğrafları yüklemeye harcadığım zamana vurduğunda epey az. Ama bu işin bir güzelliği var ki, o da fotoğrafları yüklüyorsun ve aynı fotoğraflar yıllarca gelir kaynağı olmaya devam ediyor. Yani yüklediğim fotoğrafların daha yüzlerce kez indirilebilme ihtimalini seviyorum:)

Bir de acenta konusunda yaptığınız seçim gelirinizin oranıyla alakalı. Her acenta farklı ödüyor. Fotoğraflarınızı birden fazla acentaya yükleyebileceğiniz gibi tek bir acentaya bağlı kalıp belli  bir satışın üstüne çıktığınızda komisyonunuzu arttırmanız da olası. Örneğin iştock’da 250 download’a ulaştığınızda exclusive üye olabiliyorsunuz ve yüzdeniz artıyor. Ayrıca aramalarda fotoğraflarınızın ön sayfalara gelme ihtimali yükseliyor. Exclusive üye olmak için sadece iStock ile çalışma şartını arıyorlar.

Sonuç olarak, stok fotoğrafçılığına zaman harcamak bazılarına gereksiz gelebilir, ama vaktiniz varsa denenebilir. Ha bir de keşke satılan fotoğrafların nerede kullanıldığını da bilmek mümkün olsa… Ama o da işin gizemli kısmı.. :)

2 thoughts on “Stok Fotoğrafçılığı Nedir?

  1. Merhabalar. Öncelikle teşekkür ediyorum değerli bilgilerinizi bizimle paylaştığınız için.
    Ben de uzun zamandır fotoğraf çekmekteyim. Fotoğraflarımı satış icin 500px sitesine ekliyorum ancak henüz satış olmadı. Stok fotoğraf satmak icin verdiğiniz sitelerin üyelik şartlarında pasaport istediğini görmüştüm ve pasaportum olmadığından üye olamamıştım. Diyeceğim şu ki, pasaport istemeyen stok fotoğraf satışı için üye olabileceğim siteler önerebilir misiniz?
    Teşekkürler :)

    1. Merhaba Onur, stok fotoğrafçılığı kesinlikle sabır isteyen bir iş. Benim ilk 6 ay hiç satış olmadı, ama yine de fotoğraf eklemeye devam ettim ve fotoğraf sayım arttıkça yavaş yavaş satışlar da olmaya başladı. Başlangıç için minimum 300 fotoğraf tavsiye ediliyor. Satışı arttırmak için belki değişik alanlarda çekimler yapman faydalı olabilir.. Birçok alanda kullanılabilebilecek, genel fotoğraflar stok için ideal. Kimlik konusuna gelince ben sadece istock’la çalıştığım için şunu söyleyebilirim ki ehliyet de kabul ediyorlar. “In order to be a contributing member you must have valid photo identification such as a Government issued Photo ID, Photo Driver’s License or Photo Passport. The valid photo identification at a minimum will need to confirm your identity, full name and date of birth.” Fotoğraflı TC kimlik kartını bile kabul edebileceklerini düşünüyorum. Denemekte fayda var.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir